مقدمه ای بر ادبیات نظری هویت انسان

هویت یک مفهوم چندوجهی است. هویت، تصویری است که از خود در ذهن داریم و همچنین هویت با صفات، گروه های اجتماعی و تجارب گذشته ما ارتباط دارد.

پژوهشگرانی که روی عوامل مؤثر روی شخصیت افراد تحقیق می کنند به طور کلی روی قسمت ثابت خود ادراکی (Self-concept) تمرکز کرده اند.

گافمن (۱۹۵۹)، اصطلاح مدیریت تأثیر (Impression management) را رایج نمود. این اصطلاح برای تلاش های آگاهانه یا ناآگاهانه افراد به منظور تأثیر روی ادراکات افراد دیگر نسبت به خود، به کار برده شد. به نظر گافمن؛ تعاملات اجتماعی مانند عمل بازیگری است که بازیگران مختلف در آن نقش های مختلفی را نیز ایفا می کنند. طبق این دیدگاه، خود ادراکی هر فرد، بسیار مختلف است و به شرایطی بستگی دارد که او نیز در آن ایفای نقش می کند.

نظریه های روانشناسی جدیدتر، خودادراکی هر فرد را نتیجه هر دو جنبه ثابت و موقعیتی افرد می داند. جنبه های مختلف مربوط به خود (Self)، بسته به موقعیت که فرد در آن است برجسته می شوند. به عنوان مثال، ممکن است خانمی در یک محیط دانشگاهی خودش را همچون یک پژوهشگر سخت کوش هویت یابی کند در حالی که او در خانه خود را در درجه اول همچون مادری دلسوز می داند. بسته به این خودادراکی های گوناگون، احساس ها، افکار و رفتارهای افراد بسیار متفاوت می باشد.

در تعاملات اجتماعی، واکنش های دیگران روی خود ادراکی هر فردی تأثیر دارد. در همین تعاملات است که افراد واکنش های دیگران را نسبت به خصایص و رفتارهای خود درک می کنند و اینگونه تفسیرهای فرد از واکنش های دیگران، اساس خود ادراکی او را شکل خواهند داد.

نظریه هویت اجتماعی (Social identity theory) مطرح می کند، خود ادراکی هر فرد به این بستگی دارد که به چه گروه اجتماعی (دانشگاه، تیم فوتبال، گروه موسیقی و غیره) تعلق دارند. چرا که عضویت در هر گروهی، چارچوبی را فراهم خواهد کرد که افراد خودشان را از آن طریق تعریف می کنند.

هر انسان در عرصه زندگی با سه نوع خود روبه رو است:

  1. خود واقعی (تصویری که فرد هم اکنون از خودش دارد)
  2. خود ایده آل (تصویری که فرد از خودی دارد که می خواهد در نهایت به آن برسد)
  3. خود بایستی (Ought self) (انتظار دیگران از اینکه ما باید چگونه باشیم؟)

پژوهش ها نشان داده اند که هر چقدر بین خود واقعی و آن دو خود دیگر، عدم شفافیت وجود داشته باشد، احساس های منفی در افراد افزایش پیدا خواهد کرد.

 

توجه: استفاده از مطالب بالا فقط با ذکر منبع لینک دار، بلامانع می باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*